Kesintisiz güç kaynaklarının en büyük avantajı, kesintiye izin vermemelidir. Elektriğin kesilmesi esnasında anlık olarak devreye giren bu sistemler, elektrik ile çalışan devrelerin herhangi bir kesinti yaşamadan işlemlerine devam etmelerini sağlamaktadır. Bunun yanında elektrik devrelerindeki düzensiz akımların sistemlere zarar vermesini engellemek için de kesintisiz güç kaynaklarından yararlanılmaktadır. Kesintisiz güç kaynağı cihazları üzerinde bulunan regülasyon cihazları düşük voltaj, yüksek voltaj ve dalgalı akım gibi durumlarda elektrik akımını düzenli hale getirmektedir. UPS güç kaynağı cihazları, yerine getirdiği işlevlere bağlı olarak farklı çeşitlere ayrılmaktadır.

UPS hakkında daha fazla bilgi için tıklayınız: UPS Nedir? UPS Nasıl Çalışır?

UPS Güç Kaynağı Çeşitleri

Kesintisiz güç kaynakları, sahip oldukları nitelikler doğrultusunda sınıflandırılabilmektedir. UPS güç kaynağı ürünlerini en temel haliyle şu şekilde sınıflandırmak mümkündür:

• Online UPS: Online kesintisiz güç kaynakları, elektrik kesintisi olduğu anda devreye giren ve herhangi bir bekleme süresi bulunmayan kaynaklardır. Hiç kesintiye uğramadan faaliyet göstermesi gereken sistemlerde online güç kaynakları kullanılmaktadır. Ayrıca bu kaynaklar regülasyon görevini de son derece başarılı bir şekilde yerine getirmektedir.
• Offline UPS: Offline kesintisiz güç kaynakları, online kaynaklara kıyasla daha dezavantajlıdır. Offline sistemler kesintinin yaşanmasından birkaç milisaniye sonra devreye girmektedir. Bu da sistemde küçük de olsa bir aksaklık yaşanmasına neden olmaktadır. Ayrıca offline sistemler regülasyon desteği sağlamayan sistemlerdir.
• Line Interactive UPS: Bu sistem online UPS ile offline UPS sistemlerinin bir karmasıdır. Regülasyon açısından online UPS sistemleri kadar başarılı olmasına rağmen, milisaniyelik gecikmeler konusunda offline UPS ile benzer bir yapıya sahiptir. Seçilecek olan kesintisiz güç kaynağının niteliğine göre, sistemin aktarılması esnasında kesinti yaşanmaması da mümkündür. Line Interactive UPS cihazları sistemin tam yük ile aktarılmasını sağladığı için birkaç milisaniyelik gecikme olsa bile kesintiye neden olmamaktadır.
• Dinamik Kesintisiz Güç Kaynağı: Bu tür güç kaynakları büyük endüstriyel tesislerde ve önemli projelerde kullanılmaktadır. Dinamik kesintisiz güç kaynaklarında, kaynak çıkışında bir motor yer almaktadır. Güç çıkışı motor ile yapıldığı için elde edilen sinüs, ideal değere en yakın seviyededir.

UPS Güç Kaynaklarına Neden İhtiyaç Duyulur?

UPS güç kaynağı sistemlerine duyulan ihtiyacın temelinde elektrik üretiminin devamlılığının sağlanması gelmektedir. Özellikle endüstriyel üretim tesislerinde ve bilgisayarların yoğun olarak kullanıldığı veri merkezlerinde elektrik kesintileri ile karşılaşılması, üretimin aksamasına ya da kaydedilmemiş verilerin kaybolması gibi sorunların yaşanmasına yol açabilmektedir. Ayrıca yılın belirli dönemlerinde elektrik şebekelerinde meydana gelen akım düzensizlikleri nedeni ile üretim ve bilgisayar sistemlerinin zarar görmesi de muhtemeldir. UPS güç kaynakları hem akımı düzenlemek hem de elektrik kesintileri esnasında sistemsel aksaklıkları gidermek amacıyla kullanılmaktadır.

Akıllı PDU hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız: Akıllı PDU Nedir? Nasıl Çalışır?

UPS Güç Kaynakları Kullanım Alanları

Kesintisiz güç kaynaklarının kullanımına duyulan ihtiyaç her geçen gün arttığı gibi, bu sistemlerin kullanım alanları da giderek yaygınlaşmaktadır. UPS güç kaynağı ürünlerinin kullanıldığı alanların başında bilgisayar veri merkezleri ve bilgisayar destekli otomasyon sistemleri gelmektedir. UPS güç kaynaklarına sıklıkla ihtiyaç duyulan alanlar arasında hastaneler de önemli bir yere sahiptir. Özellikle hastaların bağlı olduğu tıbbi destek cihazlarında ya da farklı amaçlarla kullanılan ve sürekli elektrik enerjisine gereksinim duyulan cihazlarda kesintisiz güç kaynaklarından beslenmektedir. Ayrıca askeri radar sistemlerinde ve hem sivil hem de askeri havalimanlarında kullanılan aydınlatma sistemlerinde de kesintisiz güç kaynaklarının rolü büyüktür. Bunun dışında telekomünikasyon ve haberleşme şirketlerinde ve radyo ile televizyon gibi yayın organlarının merkezlerinde de bu kesintisiz güç kaynakları yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Yüksek elektrik gücü ile çalışan ve sürekli olarak soğutma gereken sistemlerde soğutucu ünitelerin kesintisiz bir şekilde devam edebilmeleri için de UPS güç kaynağı sistemleri kullanılmaktadır.

UPS Güç Kaynağı Nedir? UPS Güç Kaynağı Çeşitleri Nelerdir? yazısı ilk önce Altay Grup üzerinde ortaya çıktı.

Türkçede kesintisiz güç kaynağı olarak da ifade edilen UPS, elektrik kesintisinin yaşandığı anlarda sistemde kesinti yaşanmaması ve yarım kalan işlerin tamamlanması adına elektrik sağlamaktadır.

Farklı çalışma mantıklarına sahip olan bu sistemlerinin tek görevi bununla da sınırlı değildir. Elektrik sistemlerinde meydana gelen dalgalanmalardan cihazları korumak amacıyla da UPS kullanılmaktadır. Düşük voltaj, yüksek voltaj ya da dalgalı akım gibi düzensiz elektrik hareketlerinin yaratabileceği zararlı etkilerden cihazları koruyabilmek adına UPS sistemleri elektrik akımını düzenli hale getirmektedir.

Veri merkezi iklimlendirme hakkında daha fazla bilgi için tıklayınız: Veri Merkezi İklimlendirme Çözümleri Nelerdir?

Kesintisiz Güç Kaynağı ile Jeneratörün Farkı

UPS cihazları ile jeneratörler sürekli olarak birbirleri ile karıştırılmaktadır. Her ikisi de kesinti durumunda devreye girmesine rağmen, aralarında belirgin farklar söz konusudur. Bunun için de UPS nedir ve jeneratör nedir sorularının cevaplarının tam anlamıyla bilinmesi gereklidir. Elektrik kesintisi esnasında jeneratör anlık olarak devreye girmez. Kesinti ile jeneratörün enerji sağlaması arasında belirli bir zaman dilimi mevcuttur. Jeneratörün türüne bağlı olarak bu süre 5-10 saniye ila 4-5 dakika arasında değişiklik gösterebilir. Bu durumda tamamlanmamış olan işler yarım kalabilir ya da bilgisayar sistemlerinde bulunan önemli dosyalar kaydedilmeden kaybolması gibi bir sorun ile karşı karşıya kalınabilir. Kesintisiz güç kaynakları yani UPS cihazları ise kesinti sonrasında herhangi bir bekleme yaşanmadan devreye girer. Bir bilgisayar sistemi ya da üretim sistemi çalıştığı esnada elektrik gitse bile, bu durum yapılan işlemi aksatmaz. Kesintisiz güç kaynaklarının bekleme süresi yoktur ve anlık olarak elektrik enerjisi ile sistemi takviye edebilmektedir. Kesintisiz güç kaynaklarının uzun süreli olarak kullanımı son derece yüksek maliyetlidir. Bu yüzden de jeneratörün devreye gireceği süreye kadar UPS sistemi kullanılmakta; sonrasında ise jeneratörlere sistemin yükü devredilmektedir.

UPS Nerelerde Kullanılır?

UPS nedir sorusuna verilen yanıttan sonra bu ürünlerin nerelerde kullanıldığı üzerinde de kısaca durulması gereklidir. Kesintisiz güç kaynakları yüksek maliyetli ürünler olduklarından dolayı evlerde ya da bireysel kullanım alanlarında çok yaygın değildir. Bu ürünlerin en sık kullanıldığı yerler, bilgisayar destekli veri merkezleri ve bilgisayarlı üretim merkezleridir. Sürekli olarak çalışan ve bir işlevi yerine getiren bilgisayarda yapılan işlemin yarım kalmaması adına bu tarz yerlerde kesintisiz güç kaynaklarından yararlanılmaktadır. Bununla birlikte tıbbi elektronik cihazların bulunduğu sağlık kuruluşlarında da hizmetlerin aksamaması adına kesintisiz güç kaynaklarına başvurulmaktadır. Havalimanlarının aydınlatma sistemleri de UPS ile beslenmektedir. Hem pistlerde bulunan aydınlatma aygıtları hem de iç salonlarda yer alan aydınlatma sistemleri UPS ile desteklenmektedir. Askeri radar sistemleri başta olmak üzere pek çok askeri sistemde de kesintisiz güç kaynaklarından yaygın olarak yararlanılmaktadır. Ayrıca televizyon ve radyo yayın kuruluşları, CNC tezgâhları, acil durum aydınlatma sistemleri ve yangın alarm sistemleri gibi alanlarda da UPS güç kaynaklarına başvurulmaktadır.

Yükseltilmiş döşeme hakkında daha fazla bilgi için tıklayınız: Yükseltilmiş Döşeme Nedir? Nerelerde Kullanılır?

UPS Çalışma Mantıkları

UPS cihazlarının 3 temel mantığı bulunmaktadır. UPS nedir sorusunun cevabını tam olarak algılayabilmek adına bu 3 mantığı incelemek gereklidir:

• Online Sistemler: Online UPS sistemleri, her an sistemi takviye etmek için hazır olan sistemlerdir. Herhangi bir kesinti durumunda, bekleme süresi olmaksızın anında elektrik takviyesi yapılmasını sağlamaktadır. Ayrıca bu sistemler güç değişimlerinden etkilenmeden elektrik akımlarının regülasyon işlemini de yapabilmektedir.
• Offline Sistemler: Online sistemlere kıyasla offline sistemlerde bir miktar bekleme süresi bulunmaktadır. Bu asgari 2 milisaniyeye denk gelmektedir. Küçük gibi görünse de bu bekleme süresi nedeni ile bazı aksaklıklar yaşanabilir. Offline sistemlerin son yıllarda üretilen yeni modelleri dışında pek çok modelinde regülasyon cihazı bulunmamaktadır.
• Line Interactive Sistemler: Bu sistemler çalışma mantığı olarak offline sistemler ile benzerdir. Milisaniye bazında gecikmeler line interactive sistemlerde de görülmektedir. Ancak bu sistemde regülasyon araçları daha güçlüdür.

UPS Nedir? UPS Nasıl Çalışır? yazısı ilk önce Altay Grup üzerinde ortaya çıktı.